İmzalı anakartı ve kaset arayüzüyle çalışır durumdaki Apple-1 bilgisayar satılık

Bohnam'ın, ilk sahibinin adından dolayı "Hatfield" olarak bilinen orijinal Apple-1 bilgisayarlardan biri için düzenlediği açık artırmayı kazanan kişi, bizzat Steve Jobs'tan gelen bir teklif mektubuna ve Steve Wozniak'ın imzaladığı bir anakarta sahip olacak.

Elektronik tarihinin bu parçası, 14 Ekim 2026'ya kadar sürecek açık artırmada 800.000 dolardan fazla bir fiyata alıcı bulabilir ve hâlâ ilk partinin Palo Alto, Kaliforniya'daki bilgisayar mağazalarına ulaştığı zamanki gibi çalışıyor. Kart, ünlü Sprague "Big Blue" kondansatörleri ve bir Apple kaset arayüz kartıyla birlikte geliyor. Açık artırma lotunda ayrıca orijinal kılavuzlar, bir ön Apple BASIC rehberi ve Apple-1 Owners Club'a daktiloyla yazılmış bir davetiye de bulunuyor. 

Apple-1 Hatfield bilgisayarının hikâyesi

Computer Data Systems'ta çalışan Fred Hatfield, bilgisayarı Apple'ın kurulduğu yıl olan 1976'da satın aldı. Ancak kısa sürede, ürünü ilk benimseyen herkesin karşılaştığı sorunla karşılaştı: Cihaz için neredeyse hiç yazılım yoktu. Fred, Apple'a defalarca şikâyette bulundu ve Ocak 1978'de, o sırada Operasyonlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı olarak görev yapan Jobs'ın imzaladığı, daktiloyla yazılmış bir mektup aldı. Teklif, bir Apple II 4K kartı almak için Apple-1'i 400 dolarlık bir çekle birlikte geri göndermesiydi.

Hatfield teklifi reddetti, ancak daha sonra orijinal kartı çalışmaz durumda yaklaşık 40.000 dolara sattığı düşünüldüğünde, bu karar bugün can acıtıcı görünüyor. Yeni sahibi anakartı onardı, Steve Wozniak'a imzalattı ve 2013'te Köln'deki bir açık artırmada 671.400 dolara sattı.

Wozniak, Apple-1'i, o dönemde Intel ve Motorola'nın seçeneklerinden çok daha ucuz bir çip olan MOS 6502 işlemcisini temel alarak elle tasarladı. Söylenenlere göre Jobs ve Woz, ilk üretimi finanse etmek için bir VW minibüs ve bir HP hesap makinesi sattı; bu da Silikon Vadisi milyarderlerinin işlerini garajlarında kurmasına dair en az diğerleri kadar güzel bir hikâye.

Yaklaşık 200 adet Apple-1 üretildi ve tamamen monte edilmiş 50 tanesi Kaliforniya'daki perakendeci The Byte Shop'a gönderildi. Çıkış fiyatı 666,66 dolardı; görünüşe göre Woz, tekrar eden rakamları nedeniyle bu sayıyı sevmişti. Bu tutar bugün 3.924,74 dolara satılan bir bilgisayara, yani yaklaşık olarak Amazon'da bir Apple Studio Display XDR için ödenen fiyata denk geliyor.

Ancak "bilgisayar" biraz iddialı bir ifade, çünkü Apple-1 aslında yalnızca çıplak bir karttı; dolayısıyla alıcıların kendi kasalarını, güç kaynaklarını, klavyelerini ve ekranlarını temin etmeleri gerekiyordu. Wozniak, klavyeyle yazılan bir karakterin ekranda belirmesini görmesini tarihte bir ilk olarak tanımlamıştı. Günümüze ulaştığı bilinen yalnızca yaklaşık 74 Apple-1 kartı var ve bu kart kayıt listesinde 48 numarada yer alıyor.

Çalışır durumdaki örnekler daha önce açık artırmalarda 900.000 doları aştı, dolayısıyla bununla yeni bir rekor kırılması ihtimal dışı değil. Her durumda, Steve Jobs'ın Fred Hatfield'a sunduğu takas teklifi, teknoloji nostaljisinin kaçırılmış bir fırsata dair en iyi hikâyelerinden biri olmaya devam ediyor.