Çin, yeni nesil elektrikli araç yarışını kazanmak için sodyum-iyon ve katı hal pillerine bahis yapıyor

Çin, teknoloji yarışlarını kazanmak için başarılı bir strateji geliştirmiştir: gelecek vaat eden bir teknolojiyi öncelik olarak belirlemek ve herkes onu benimsene kadar sübvansiyonlar yoluyla ya da vergi kanunlarını kendi lehine değiştirerek bu teknolojiyi baş döndürücü bir hızla geliştirmek. Bunu yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar ve hatta yapay zeka alanında başarmış ve şu anda da yeni nesil pil teknolojilerinde aynı stratejiyi uygulamaktadır.

Temelde, 2015'te lityum-iyon pillerde olduğu gibi, hakim olmak istediği gelecekteki kimyasal teknolojiyi seçer ve on yıl sonra, hem hammadde hem de bileşen üretiminde tartışmasız küresel lider haline gelir. Şimdi ise Çin Maliye Bakanlığı, Gümrük Genel Müdürlüğü ve Devlet Vergi İdaresi’nden yapılan yeni bir duyuruya göre, Çin bunu tekrar yapıyor; bu kez önceliği sodyum-iyon ve katı hal pillerine veriyor.

Katı hal ve sodyum-iyon piller vergiden muaf hale geliyor

1 Eylül 2026 tarihinden itibaren lityum-iyon piller %2 tüketim vergisine tabi olacak ve bu oran bir yıl sonra %4’e yükselecek. Bu, on yıldan fazla süredir devam eden ve Çinli pil üreticilerinin bugün olduğu gibi küresel pazarda hakim tedarikçiler haline gelmelerine yardımcı olan muafiyeti sona erdiriyor. Bu, hükümetin lityum-iyon pilleri diğer herhangi bir ticari ürün gibi vergilendirecek kadar olgun bir ürün olarak gördüğünün bir işaretidir.

Öte yandan, sodyum-iyon ve katı hal piller, 2015 yılından bu yana %4'lük tüketim vergisine tabi olmalarına rağmen, orijinal muafiyet listesinde yer almadıkları için 2028 sonuna kadar vergiden muaf tutulacak. Bu oldukça anlamlı bir politika değişikliğidir ve CATL, BYD ve diğer birçok şirketin katı hal pil üretim hatlarının pilot uygulamalarına başlamaya hazırlandığı, Çin’in ise ilk küresel katı hal pil standardını yeni geliştirdiği bir dönemde gerçekleşmektedir.

Bu model, son on yılda Çin’in elektrikli araç sübvansiyonlarını takip eden herkese tanıdık gelebilir. Çin, DTÖ kurallarına aykırı olacak doğrudan hibelerle “kazananları” seçmek yerine, maliyet eğrisini değiştirerek, istediği teknolojinin üretimini ve satın alınmasını, eskimiş olarak gördüğü teknolojiden daha ucuz hale getirdi.

Ana cazibesi her zaman maliyet ve lityumdan bağımsız tedarik zinciri olan sodyum-iyon için, vergi indirimi bu avantajları daha da genişletiyor; zira sodyum-iyon artık LFP hücreleriyle maliyet ve enerji yoğunluğu açısından eşit seviyeye ulaştı. Sodyum-iyon teknolojisi artık perakende alıcılara da eski kurşun-asit pillerinin yerine sunuluyor; örneğin, şu anda Amazon’da indirimli olarak satılan Napow 50 Ah 12V araç aküsü gibi.

Öte yandan, CATL’in seri üretime geçmesine hâlâ birkaç yıl kaldığını belirttiği katı hal piller, Çin’in diğer ülkelerden önce hakimiyet kurmayı hedeflediği üretim üssü için bir ön ödeme olarak bu vergi muafiyetinden yararlanabilir. Aslında Çin’deki pil girişimleri, CATL veya BYD gibi köklü oyuncular karşısında hiçbir şansı olmayan lityum veya sıvı elektrolit aşamasını atlayarak doğrudan katı hal veya sodyum-iyon hücrelere geçiyor; bu nedenle, elektrikli araç pil sektörünün geleceği birkaç yıl sonra tamamen farklı bir görünümde olabilir.